HTTP

1. Các mô hình backend

1.1. Client server 

Client (browser, mobile app)
    ↓  request
Server (backend app)
    ↓
Database
  • client gửi request, server xử lý logic trả về response
  • Stateless: mỗi request độc lập

1.2. 3-Tier Architecture 

Presentation Layer (UI)
   ↓
Application Layer (Business logic)
   ↓
Data Layer (Database)

  • Presentation layer: giao diện (frontend):

    • Là nơi người dùng tương tác: web UI, mobile app, desktop app.
    • Gửi request HTTP đến backend.
    • Hiển thị kết quả từ backend (HTML, JSON, View Model…).
  • Business logic layer: xử lý nghiệp vụ (validation, rule, transaction):
    • Tầng này nằm trong backend.
    • Xử lý toàn bộ logic nghiệp vụ: Validate dữ liệu, Tính toán, xử lý rule, Gọi repository để truy vấn DB
    • Ví dụ trong Spring Boot: các class @Service, @Controller.
  • Data access layer: đọc/ghi dữ liệu từ DB:
    • Là nơi giao tiếp với database hoặc external storage.
    • Chịu trách nhiệm lưu, truy xuất, chuyển đổi dữ liệu.
    • Ví dụ: @Repository trong Spring, DAO trong Java, ORM trong Laravel/Express.

1.3. N-Tier Architecture

  • Giống 3-tier, nhưng chia nhiều tầng hơn nếu hệ thống lớn:

    • API layer
    • Authentication layer
    • Business service layer
    • Data access layer
    • Caching layer

1.4. Microservices Architecture 


[User Service]      [Order Service]      [Payment Service]
       ↓                    ↓                    ↓
      DB1                  DB2                  DB3
  • Mỗi service có DB riêng → không phụ thuộc nhau
  • Giao tiếp bằng REST API, gRPC, Kafka, RabbitMQ…
  • Triển khai độc lập, scale từng phần được

1.5. Serverless Architecture

  • Không có “server backend” cố định; bạn chỉ viết các function xử lý (lambda function) chạy khi có event.
Client → API Gateway → Lambda Function → Database
  • Dùng trong: ứng dụng nhỏ, hệ thống event-driven.

1.6. Event-driven Architecture

  • Các service không gọi trực tiếp nhau, mà gửi “sự kiện” (event). Ví dụ: khi “UserCreated” → gửi event → “EmailService” nhận và gửi email.
  • Ưu điểm: giảm coupling, dễ mở rộng
  • Nhược điểm: khó trace flow, cần hiểu rõ message queue

1.7. Microfrontend + Backend-for-Frontend (BFF)

  • Dành cho hệ thống có nhiều frontend (web, mobile, admin…).
  • Mỗi loại client sẽ có backend riêng (BFF) để trả đúng dữ liệu cần thiết.
  • Dùng trong: hệ thống có nhiều UI khác nhau.

Khi bạn gõ facebook.com rồi nhấn Enter, chuyện gì xảy ra trong 1 giây đó?

2. HTTP 

# Cấu trúc 1 http request

GET /api/users HTTP/1.1         ← Status line
Host: example.com               ← Header
Authorization: Bearer <token>   ← Body

# Cấu trúc 1 response

HTTP/1.1 200 OK                 ← Status line
Content-Type: application/json  ← Header
Body: {"id":1,"name":"Anh"}     ← Body
  • Status line: gồm method, path, protocol hoặc các status code
  • Headers: Metadata của request/ response

    request

    • Content-Type: kiểu dữ liệu gửi đi (JSON, XML, HTML, form-data…)
    • Authorization: token đăng nhập
    • Accept: client mong muốn nhận kiểu dữ liệu nào (JSON, HTML…)

      response

    • Content-Type: kiểu dữ liệu trả về
    • Set-Cookie: gửi cookie mới cho client
    • Cache-Control: hướng dẫn cache
  • Body: Phần dữ liệu chính (payload) hoặc Dữ liệu thật trả về (HTML, JSON, XML, v.v.)
  1. Header và Body khác nhau ở điểm nào?
  2. Khi nào dùng POST thay vì GET?

2.1. Status code & RESTful API

  1. Vì sao REST API nên stateless?
  2. /api/users/1/orders diễn tả điều gì?
  1. Nếu HTTP là stateless, tại sao ta vẫn “nhớ đăng nhập”?
  2. Token và cookie khác gì nhau?

2.3. Routing và Endpoint

  1. Controller có nhiệm vụ gì trong backend?
  2. Tại sao ta cần chia nhỏ endpoint?

2.4. Câu hỏi tổng hợp

  1. Response 201 khác gì 200?
  2. Vì sao server trả về JSON chứ không phải HTML?
  3. RESTful API là gì?
  4. Stateless có nghĩa là gì?
  5. Khi bạn gửi request, những phần nào của HTTP được gửi đi?
  6. Header dùng để làm gì?